Expositie Balken en baksteen

Expositie Balken en baksteen

Tentoonstelling over architect Oeds de Leeuw Wieland die het overgrote deel van zijn bouw-oeuvre realiseerde in Loppersum en (directe) omgeving. De tentoonstelling richt zich in de eerste plaats op de boerderijen die Oeds bouwde.

Locatie Stationsgebouw in Loppersum (stationsweg 8) en in het koetshuis van een van Oeds’ boerderijen: Oezingaweer (Delleweg 8, richting Westeremden)
Open donderdag t/m zondag van 11.00-17.00 uur
Entree € 5,--

Dankzij de toenemende rijkdom gedurende de ‘champagnejaren’ (ongeveer van 1840 tot 1875) veroorzaakt door de stijgende vraag naar landbouwproducten, bouwt hij voor boeren schuren als kathedralen en voorhuizen als paleizen.

Loppersum is een dorp met architectonische allure, en dat is niet in de laatste plaats te danken aan deze architect die daar zo veel en zo mooi gebouwd heeft. Maar Loppersum is ook het epicentrum van de mijnbouwschade door de Groningse gaswinning, en daarmee loopt nu juist het gebouwde erfgoed dat Oeds de Leeuw Wieland ons heeft nagelaten gevaar. Twee kunstenaars verbeelden wat hier gevoeld en beleefd wordt. Geen protest of klaagzang, eerder een diep doorvoelde en goed doordachte aanklacht.
Niet alleen om aan te geven wat de huidige bezitters en bewoners van een ‘Oeds’ nu ondergaan, maar ook om duidelijk te maken dat er op dit moment vreselijk met ons aller erfgoed wordt gesold.

De reeks Noordelijke Architectenportretten sluiten we deze zomer af met de zeer veelzijdige architect Oeds de Leeuw Wieland (1839 – 1919), die het overgrote deel van zijn bouw-oeuvre realiseerde in Loppersum en (directe) omgeving.

Oeds de Leeuw Wieland
Oeds wordt geboren in Ureterp in Friesland in 1939, gaat als jonge timmerman aan de slag in Marum en ontmoet daar zijn vrouw, met wie hij in 1862 in Westerwijtwerd een herberg betrekt die hij naast zijn timmerwerk uitbaat. In 1872 verhuist het gezin naar Loppersum waar Oeds de Leeuw Wieland zich nadrukkelijk als architect vestigt. Hij koopt daar Hotel het Gemeentehuis (nu: de Lopster Kroon) waar inderdaad het gemeentebestuur bijeenkomt. De burgemeester is degene die de aanbestedingen uitschrijft voor openbare gebouwen zoals scholen en meestershuizen en zo zit architect-in-spé Oeds de Leeuw Wieland dicht bij het vuur. Vanaf 1885 worden, dankzij de toenemende welvaart, ook steeds meer huizen en boerderijen aanbesteed en architect Wieland is inmiddels een bekende naam. Het bouwkundig oeuvre van deze plattelandsarchitect is veelzijdig. Hij maakte gebruik van de in zijn tijd ‘actuele’ bouwstijlen. Zijn werk kenmerkt zich door uitbundige versieringen: erkers, hoektorentjes, balustrades en verschillend gekleurde bakstenen.
Zijn oeuvre in Loppersum en omgeving omvat o.a. 36 boerderijen, 73 heren- en burgerhuizen, winkels en bakkerijen, 13 villa’s, 8 cafés en hotels, 8 pastorieën, 8 schoolgebouwen en een zuivelfabriek. Verder was hij verantwoordelijk voor de herbouw van het bovenste deel van de toren van de kerk te Uithuizermeeden en de nieuwbouw van de toren van de hervormde kerk te Spijk.

De tentoonstelling

Boerderijen
De tentoonstelling richt zich in de eerste plaats op de boerderijen die Oeds de Leeuw Wieland bouwde. Dankzij de toenemende rijkdom gedurende de ‘champagnejaren’ (ongeveer van 1840 tot 1875) veroorzaakt door de stijgende vraag naar (en daardoor oplopende prijzen van) landbouwproducten, bouwt hij voor boeren schuren als kathedralen en voorhuizen als paleizen.
De tentoonstelling geeft een beeld van het leven en vooral de werken van deze architect, met daarnaast een beknopte geschiedenis van de boerderijbouw in Groningen. Verder biedt de tentoonstelling inzicht in de ingenieuze, eeuwenoude constructies die de - noodzakelijke - enorme overspanning van de kap van zo’n schuur mogelijk maken. Een flexibele en lichte constructie die ervoor zorgt dat de schuur bestand is tegen stormen en andere bedreigingen. Want die zijn er.

Aardbevingen
Loppersum is een dorp met architectonische allure, en dat is niet in de laatste plaats te danken aan de architect die daar zo veel en zo mooi gebouwd heeft. Maar Loppersum is ook het epicentrum van de mijnbouwschade door de Groningse gaswinning, en daarmee loopt nu juist het gebouwde erfgoed dat Oeds de Leeuw Wieland ons heeft nagelaten gevaar.

Daar kunnen en willen we niet aan voorbijgaan en daarom hebben wij twee kunstenaars opdracht gegeven naar aanleiding hiervan een kunstwerk te maken. Een kunstwerk dat uitdrukking geeft aan wat hier gevoeld en beleefd wordt. Geen protest of klaagzang, eerder een diep doorvoelde en goed doordachte aanklacht. Niet alleen om aan te geven wat de huidige bezitters en bewoners van een ‘Oeds’ nu ondergaan, maar ook om duidelijk te maken dat er op dit moment vreselijk met ons aller erfgoed wordt gesold.

Het tweeledige kunstwerk is te beleven en te bekijken in het schuurgedeelte en het koetshuis van een van Oeds’ boerderijen: Oezingaweer.

Deel deze pagina