Diepen en maren

Groningen heeft maar liefst 900 kilometer aan vaarwegen. Van het Reitdiep tot Damsterdiep, van de Waddenzee tot de oevers van de verdwenen Fivel. Aan de kust van Groningen vind je daarom talloze havens. Sommige doen nog steeds dienst als vissershaven, andere zijn vooral startpunt voor Wadlooptochten of jachthavens. Vraag Groningers naar het mooiste plekje op aarde en vele zullen de vraag beantwoorden met Noordpolderzijl. Deze haven ligt in het uiterste puntje van het vaste land en is daarmee de ideale plek om uit te waaien en een prachtig startpunt voor een waddenwandeling.

Het Damsterdiep-gebied is een prachtig, gevarieerd gebied. Het is een open maar tegelijk ook golvend landschap door de aanwezigheid van wierden, maren, dijken en meertjes. Het Damsterdiep kent een lange geschiedenis. Om de waterhuishouding van het laaggelegen gebied tussen het huidige Ten Post en Delfzijl te verbeteren, werd vanaf de vroege elfde eeuw een kanaal gegraven met een open verbinding met de Eems bij Farmsum. Dit kanaal kreeg de naam de Delf.

Vlakbij de wierde Appingen bleek een gunstige locatie voor de vestiging van handelaars, die via een uitgebreid netwerk van kanalen en wegen handelswaar vervoerden en verhandelden. Deze handelsnederzetting groeide uit tot de stad Appingedam. De aanleg van drie sluizen bij Farmsum aan het begin van de veertiende eeuw betekende dat Appingedam voor grotere zeeschepen onbereikbaar werd. Delfzijl nam langzaam maar zeker deze havenfunctie over.

Om de controle op de handel in Noordoost-Groningen te verbeteren gaf het bestuur van de stad Groningen opdracht tot het uitgraven van een smalle sloot tussen de Stad en Dijkshorn (de Lustige Maar). Zodoende werd in 1424 een aansluiting gerealiseerd tussen de Delf en de stad Groningen. De naam van dit kanaal veranderde in Damsterdiep. Daarmee verkreeg de Stad een verbinding over water met de open zee via Delfzijl. Aan de noordzijde van het Damsterdiep werd een jaagpad aangelegd. Dit jaagpad werd later voorzien van verharding en kreeg de naam Rijksweg.